İçeriğe atla
Dt. Emre Ersaçan

Koruyucu ve Restoratif Tedavi

Diş Taşı Temizliği

Diş taşı temizliği nasıl yapılır, ne sıklıkla gerekir, dişe zarar verir mi? İşlem aşamaları, sonrasındaki hassasiyet ve bakım hakkında bilgilendirme.

Son güncellenme:

Tıbbi olarak inceleyen:

Temsilî görsel: ultrasonik temizleme ucu ve polisaj lastiği

Diş taşı temizliği, diş yüzeyinde ve diş eti sınırında biriken sertleşmiş plağın (diş taşı) uzaklaştırılmasıdır. Amaç diş eti iltihabına yol açan bakteri birikimini ortadan kaldırmaktır.

Bu sayfa işlemin nasıl yapıldığını, ne sıklıkla gerektiğini ve sonrasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini bilgilendirme amacıyla anlatır.

Diş taşı nasıl oluşur?

  1. Diş yüzeyinde bakteri plağı birikir — bu aşamada fırçayla temizlenebilir.
  2. Temizlenmeyen plak, tükürükteki minerallerle sertleşmeye başlar.
  3. Birkaç gün içinde sertleşen plak diş taşına dönüşür.
  4. Diş taşı pürüzlü yüzeyiyle daha fazla plak tutar; birikim hızlanır.
  5. Diş eti sınırında ve cebinde iltihap gelişir.

Bu döngü nedeniyle günlük temizlik, profesyonel temizlikten daha belirleyicidir.

İşlem nasıl yapılır?

  1. Muayene. Diş eti durumu, cep derinliği ve birikimin yaygınlığı değerlendirilir.
  2. Ultrasonik temizlik. Titreşimli uç ve su ile sert birikinti çözülür.
  3. El aletleriyle bitirme. Ulaşılması güç bölgelerdeki kalıntılar uzaklaştırılır.
  4. Diş eti cebi varsa, cep içi birikintiler temizlenir (gerekirse lokal anestezi altında).
  5. Parlatma. Diş yüzeyi pürüzsüzleştirilir; böylece yeni plak tutunması yavaşlar.
  6. Bakım önerileri. Fırçalama ve arayüz temizliği teknikleri gösterilir.

Diş taşı temizliği ile diş eti tedavisi arasındaki fark

Diş taşı temizliğiDiş eti (periodontal) tedavisi
KapsamıDiş yüzeyi ve diş eti sınırıDiş eti cebi ve kök yüzeyi
Ne zamanKoruyucu amaçlı, düzenliCep ve kemik kaybı varsa
AnesteziGenellikle gerekmezSıklıkla uygulanır
SeansÇoğunlukla tekBölgelere ayrılarak birkaç seans

Cep derinliği artmışsa temizlik tek başına yeterli olmaz; bkz. Diş Eti Tedavileri.

Ne sıklıkla yapılmalı?

Sıklık kişiye göre belirlenir. Aralığı etkileyen etkenler:

  • Diş taşının ne kadar hızlı biriktiği
  • Diş eti kanaması ve cep derinliği
  • Sigara kullanımı
  • Diyabet gibi sistemik hastalıklar
  • Ortodontik aparey, köprü ya da implant bulunması
  • Günlük ağız bakımının düzeyi

İşlem sonrası

KonuBeklenen / öneri
HassasiyetBirkaç gün sürebilir; genellikle azalarak geçer
Diş eti kanamasıİlk gün hafif kanama olağandır
Boşluk hissiTaşın kapladığı alan açığa çıkar; zamanla alışılır
Renklendirici gıdalarİlk gün çay, kahve ve sigaradan uzak durmak
FırçalamaErtesi gün normale dönülür, yumuşak fırça tercih edilir
Arayüz temizliğiDiş ipi ya da arayüz fırçası her gün kullanılmalı

Riskler ve olası sorunlar

  • Geçici diş hassasiyeti
  • Diş etinde geçici kanama ve hassasiyet
  • Diş eti çekilmesi olan bölgelerde kök yüzeyi duyarlılığı
  • Mevcut restorasyonların kenarlarında hassasiyet
  • İleri diş eti hastalığında var olan diş sallanmasının fark edilir hâle gelmesi

Bu liste kapsayıcı değildir. Kalp kapak hastalığı, protez eklem ya da bağışıklık baskılanması gibi durumlarda ek önlem gerekebilir; bu nedenle genel sağlık durumunuzu hekiminize bildiriniz.

Tedavi ücreti hakkında

Bu sayfada ücret bilgisi yer almaz. Birikimin yaygınlığı ve gereken seans sayısı kişiden kişiye değişir; ücretlendirme ancak muayene sonrasında konuşulabilir.

Sık Sorulan Sorular

Diş taşı nedir ve neden oluşur?

Diş yüzeyinde biriken bakteri plağı zamanla tükürükteki minerallerle sertleşir ve diş taşına dönüşür. Sertleştikten sonra fırçalama ile uzaklaştırılamaz; yalnızca hekim tarafından temizlenebilir.

Diş taşı temizliği dişe zarar verir mi?

Hekim tarafından uygun aletlerle yapılan temizlikte mine dokusundan madde kaldırılmaz. İşlem, diş yüzeyine yapışmış sert birikintiyi uzaklaştırır. İşlem sonrası hissedilen pürüzsüzlük ve boşluk hissi, taşın kapladığı alanın açığa çıkmasından kaynaklanır.

Temizlikten sonra dişler sallanır mı?

Hayır. Diş taşı, ileri olgularda dişleri birbirine bağlayan bir kabuk gibi durur ve temizlendikten sonra var olan sallanma fark edilir hâle gelir. Sallanmanın nedeni temizlik değil, altındaki kemik kaybıdır.

Temizlikten sonra hassasiyet olur mu?

Birkaç gün süren sıcak-soğuk hassasiyeti görülebilir, özellikle diş eti çekilmesi olan kişilerde. Bu şikâyet genellikle azalarak geçer; hekim hassasiyet giderici macun önerebilir.

Diş taşı temizliği ne sıklıkla yapılmalı?

Herkes için geçerli tek bir aralık yoktur. Cochrane derlemesi, sağlıklı yetişkinlerde rutin temizliğin sıklığı konusunda kesin bir üstünlük gösterememiştir; bu nedenle aralık kişinin diş taşı birikim hızına, diş eti durumuna ve sigara kullanımına göre hekim tarafından belirlenir.

Temizlik dişleri beyazlatır mı?

Temizlik, dişin kendi rengini değiştirmez; yüzeydeki birikinti ve dış kaynaklı lekeleri uzaklaştırır. Bu nedenle dişler işlem sonrası daha açık görünebilir. Renk açılması hedefleniyorsa ayrıca beyazlatma değerlendirilir.

Evde diş taşı temizlenebilir mi?

Hayır. Sertleşmiş diş taşı fırça, diş ipi ya da gargarayla uzaklaştırılamaz. İnternette satılan kazıyıcı aletlerle yapılan denemeler mine yüzeyine ve diş etine zarar verebilir.

Özel Ersaçan Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği

Randevu ve iletişim

Uygulanacak işlemin uygunluğu ancak muayene ve gerekli görülürse radyolojik değerlendirme sonrasında belirlenir. Randevu için aşağıdaki kanallardan ulaşabilirsiniz.

Tuna Mah. Cemal Gürsel Cad. No: 166 D: 3, Ozan Apt., Karşıyaka / İzmir 35600

Kaynakça

Bu sayfadaki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan derlenmiştir. Bağlantılar son kontrol edildiğinde erişilebilir durumdaydı.

  1. Cleveland Clinic. What Happens During a Dental Cleaning?. Health Library
  2. Lamont T, Worthington HV, Clarkson JE, Beirne PV. Routine scale and polish for periodontal health in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews (2018). PMID: 30590875
  3. American Academy of Periodontology. Periodontal Treatments and Procedures
  4. NHS. Take care of your teeth and gums. Live Well — Healthy teeth and gums

İlgili tedaviler

Temsilî görsel: renk kodlu kanal eğeleri ve güta-perka konları

Koruyucu ve Restoratif Tedavi

Kanal Tedavisi

Kanal tedavisi nedir, hangi durumlarda gerekir, kaç seans sürer? İşlem aşamaları, sonrasında yapılması gerekenler ve riskler hakkında bilgilendirme.

Ayrıntılı bilgi

Temsilî görsel: kompozit dolgu şırıngaları, spatula ve renk skalası

Koruyucu ve Restoratif Tedavi

Diş Dolgusu

Diş dolgusu nedir, hangi durumlarda yapılır, kompozit ve amalgam arasındaki fark nedir? İşlem aşamaları, dayanıklılık ve bakım hakkında bilgilendirme.

Ayrıntılı bilgi

Temsilî görsel: steril cerrahi hazırlık — örtü, sütur paketi ve pens

Ağız Cerrahisi

20'lik Diş Çekimi

Yirmi yaş dişi ne zaman çekilir, gömülü diş operasyonu nasıl yapılır? İşlem aşamaları, iyileşme süreci ve riskler hakkında bilgilendirme.

Ayrıntılı bilgi